Tụng

Quẻ Tụng là quẻ thứ sáu, đến sau Nhu. Vì ăn uống mà sinh tranh, tranh thì sinh kiện cáo. Đây là quẻ về sự kiện tụng. Đọc Tụng không phải để học cách thắng kiện, mà để hiểu vì sao tốt nhất là đừng để xảy ra kiện cáo ngay từ đầu.

Hình tượng quẻ rất rõ: Càn (trời) xu hướng đi lên, Khảm (nước) chảy xuống — hai bên trái chiều, không cùng đạo. Trong lòng nham hiểm (Khảm là nội tâm), ngoài cương cường (Càn là biểu hiện) — tất sinh sự. Đó là chân dung của một người dễ kiện cáo: trong nham, ngoài cứng.

Sáu hào Tụng sáng sủa, ý các hào nhất trí. Trước sau chỉ là răn người ta đừng ham kiện. Hào 1 — bị kiện thì nhường nhịn một chút, rốt cuộc tốt. Hào 2 — không thắng được thì lui về tránh đi, tốt. Hào 3 — ăn lộc cũ, biết khiêm, sau cuối tốt. Hào 4 — không thắng được thì đổi ý theo lẽ chính, tốt. Hào 5 — ở ngôi xử kiện, cương mà minh, như Bao Công, rất tốt. Hào 6 — kẻ ham kiện đến cùng, dù thắng cũng mất hết.

Câu Đại tượng — "Thiên dữ thủy vi hành, Tụng; quân tử dĩ tác sự mưu thủy" — sâu sắc nhất. Trời và nước đi trái chiều, sinh kiện cáo. Người quân tử nhìn vào đó mà làm việc gì cũng cẩn thận từ lúc đầu — "mưu thủy". Mọi vụ kiện đều có thể tránh được nếu đặt nền cẩn thận từ đầu. Cãi cọ tới mức ra tòa là đã muộn — gốc của tránh kiện là biết khởi đầu cho đúng.