Phong

Quẻ Phong là quẻ thứ năm mươi lăm — đến sau Qui Muội. Qui là về, là tới nơi, tới mục đích, đạt kết quả — mà đạt được kết quả thì thịnh lớn. Cho nên sau Qui muội tới Phong (thịnh lớn). Dưới là Ly (sáng suốt), trên là Chấn (động) — sáng suốt mà hành động thì làm nên được sự nghiệp thịnh lớn.

Văn Vương đặt câu rất cứng: "Hanh. Vương cách chi, vật ưu, nghi nhật trung." Thịnh lớn thì hanh thông. Bậc vương giả tới được, đừng lo, nên giữ đạo trung như mặt trời đứng giữa trời. Chỉ bậc vương giả có quyền có vị mới làm tới nơi được. Khi đã thịnh lớn thì người sáng suốt biết rằng sẽ phải suy nên thường lo; nhưng đừng nên lo suông — cứ giữ được đạo trung như mặt trời đứng giữa trời thì sẽ tốt. Đó là một sự dạy rất đắt: thịnh mà không kiêu, đạt mà không tự đắc, đỉnh cao mà vẫn giữ trung.

Sáu hào kể câu chuyện về thịnh và cảnh báo. Hào 1 — gặp người chủ hợp với mình, tiến đi thì có công nghiệp đáng khen. Hào 2 — bị màn che lớn, ban ngày mà thấy sao Bắc đẩu; tiến đi bị ngờ, cứ lấy lòng chí thành cảm hóa người trên. Hào 3 — bị màn che kín mít, ban ngày mà thấy sao nhỏ; gẫy cánh tay phải, không lỗi. Hào 4 — bị che lớn dày, gặp được bạn bằng vai vế, tốt. Hào 5 — mời nhân tài giúp mình thì được phúc, tiếng khen, tốt. Hào 6 — nóc nhà cao mà phòng nhỏ hẹp, tự che lấp mình, ba năm không thấy ai, xấu nhất quẻ.

Quẻ Phong dạy đời nay một bài cảnh báo về thời thịnh. Đại tượng truyện đặt câu thật đặc biệt — quẻ tên là Thịnh lớn, mà cảnh báo bằng: cảnh tối giữa ban ngày. Trong sáu hào, có ba hào (2, 3, 4) mô tả cảnh ánh sáng bị che — ban ngày mà thấy sao. Đó không phải mâu thuẫn — đó là lời nhắc của Dịch: thời thịnh dễ sinh che lấp. Khi thành công lớn, người ta dễ vây quanh bằng kẻ siểm nịnh, mất đi tầm nhìn rõ ràng. Một bài học khác rất đắt: các quẻ khác, hào dương ứng với âm, âm ứng với dương mới tốt; quẻ Phong trái lại — dương ứng với dương (hào 1 và 4) mới tốt. Ở thời thịnh, người ta thường vì quyền lợi mà chia rẽ nhau, phải biết đồng đức, đồng tâm với nhau thì mới tránh được họa. Khi đỉnh cao, bạn tốt nhất là người ngang sức ngang đức — không phải kẻ tôn sùng mình.