Quẻ số 54 · 64 Quẻ
Quy Muội
Lôi Trạch Quy Muội
Em gái đi lấy chồng. Chinh hung — vô du lợi.
Tượng quẻ
震兌 Sấm trên · Đầm dưới
Quái từ — Lời quẻ
歸妹：征凶，无攸利．
Qui muội: chinh hung, vô du lợi.
Con gái nhỏ về nhà chồng, tiến lên thì xấu, không có gì lợi cả.
Thoán truyện
Đã tiến lên thì phải tới, về một nơi nào đó (nơi đó là mục đích) — cho nên sau quẻ Tiệm tới quẻ Qui muội. Qui là về, muội là em gái; qui muội là em gái về nhà chồng. Nội Đoài (con gái nhỏ), ngoại Chấn (con trai lớn); Chấn lại có nghĩa là động, Đoài có nghĩa là vui vẻ thuận theo — con gái nhỏ về với trưởng nam. Trai gái phối hợp nhau vốn là "cái nghĩa lớn của trời đất" — vì có vợ chồng rồi mới có gia đình, xã hội. Vậy mà Thoán từ bảo là xấu vì lẽ: cặp trai gái này không xứng nhau (trai lớn quá, gái nhỏ quá); tình của họ không chính đáng — gái chỉ vì vui mà tự động theo trai. Lại thêm hào 3 và 5 đều là âm mà cưỡi lên dương — 4 và 2 có cái tượng vợ ăn hiếp chồng.
Đại tượng
象曰：澤上有雷，歸妹；君子以永終知敝．
Tượng viết: Trạch thượng hữu lôi, Qui muội; quân tử dĩ vĩnh chung tri tệ.
Trên chằm có sấm là Qui muội — quân tử nhìn vào đó mà nghĩ đến chỗ chung cùng, biết được điều tệ hại.
Sáu hào
Đọc từ dưới lên — hào sơ ở dưới, hào thượng ở trên.
-
Thượng Lục
上六：女承筐无實．士刲羊，无血，无攸利．
Thượng lục: Nữ thừa khuông vô thực. Sĩ khuê dương, vô huyết, vô du lợi.
(Để cúng tổ tiên) người con gái xách giỏ mà giỏ không có đồ cúng, người con trai cắt cổ con cừu để lấy huyết mà (cắt giả vờ) không có huyết, không có gì lợi cả. Năm hào trên các cô em gái đều về nhà chồng cả rồi, hào này muộn nhất, không có chính ứng — không thành vợ chồng chính thức được.
-
Lục Ngũ
六五：帝乙歸妹，其君之袂，不如其娣之袂良，月幾望，吉．
Lục ngũ: Đế Ất qui muội, kì quân chi duệ, bất như kì đệ chi duệ lương, nguyệt cơ vọng, cát.
Vua Đế Ất (nhà Thương) cho em gái về nhà chồng, tay áo của công chúa không đẹp bằng tay áo của cô phù dâu (vợ bé); như trăng đêm mười bốn (sắp đến rằm), tốt. Âm nhu đắc trung, ở địa vị cao mà chính ứng với hào 2 dương — khiêm tốn, đức hạnh rất cao.
-
Cửu Tứ
九四：歸妹愆期，遲歸有時．
Cửu tứ: Qui muội, khiên kì, trì qui hữu thời.
Em gái về nhà chồng, lỡ thời; nhưng dù chậm gả ít lâu, rồi cũng sẽ có lúc gặp được chồng tốt. Dương cương, ở ngoại quái — người con gái đã hiền lại sang, nhưng không có chính ứng, cứ đợi giá cao, chậm trễ sẽ gặp duyên lành.
-
Lục Tam
六三：歸妹以須，反歸以娣．
Lục tam: Qui muội dĩ tu, phản qui dĩ đệ.
Em gái về nhà chồng, chờ đợi mãi, nóng lòng trở về làm vợ bé. Âm nhu, bất trung bất chính, lại đa tình — ế chồng, đành trở về làm vợ bé.
-
Cửu Nhị
九二：眇能視，利幽人之貞．
Cửu nhị: Diểu năng thị, lợi u nhân chi trinh.
Chột mà thấy được, âm thầm giữ đức trinh chính thì tốt. Dương cương đắc trung, là người con gái hiền trinh — nhưng chính ứng với hào 5 âm nhu, như gặp người chồng dở.
-
Sơ Cửu
初九：歸妹以娣，跛能履，征吉．
Sơ cửu: Qui muội dĩ đệ, bả năng lý, chinh cát.
Em gái về nhà chồng làm vợ bé, chân thọt mà đi được, tiến đi thì tốt. Ý chung quẻ là xấu, nhưng mỗi hào tùy hoàn cảnh — hào dương ở vị thấp, không có chính ứng, chỉ làm vợ bé thôi.
Quẻ quan hệ
Đọc quẻ Quy Muội trong ba lát cắt — đối, tổng, hỗ.
Đọc lại theo đời thường
Dịch Sư Thanh Quang luận.
Quẻ Qui Muội là quẻ thứ năm mươi tư — đến sau Tiệm. Đã tiến lên thì phải tới, về một nơi nào đó (nơi đó là mục đích) — cho nên sau Tiệm tới Qui muội. Qui là về, muội là em gái; qui muội là em gái về nhà chồng. Nội Đoài (con gái nhỏ), ngoại Chấn (con trai lớn). Chấn có nghĩa là động, Đoài có nghĩa là vui vẻ thuận theo — con gái nhỏ về với trưởng nam.
Văn Vương đặt câu rất cứng: "Chinh hung, vô du lợi." Tiến lên thì xấu, không có gì lợi cả. Trai gái phối hợp nhau vốn là "cái nghĩa lớn của trời đất" — vì có vợ chồng rồi mới có gia đình, xã hội. Vậy sao Dịch lại bảo xấu? Vì cặp này không xứng nhau: trai lớn quá, gái nhỏ quá; tình của họ không chính đáng — gái chỉ vì vui mà tự động theo trai; bốn hào giữa không hào nào ở vị chính đáng. Đó là cảnh "hôn nhân vì cảm xúc nhất thời" — Dịch cảnh báo: vì nó được làm trong cảnh không chuẩn, kết cục không tốt.
Sáu hào kể câu chuyện của những kiểu hôn nhân khác nhau. Hào 1 — em gái về làm vợ bé, chân thọt mà đi được, tiến đi thì tốt; biết phận. Hào 2 — chột mà thấy được, âm thầm giữ đức trinh chính thì tốt; gặp chồng dở mà không bỏ đạo. Hào 3 — em gái về nhà chồng, chờ đợi mãi, nóng lòng trở về làm vợ bé; ham công danh phú quí. Hào 4 — em gái về nhà chồng, lỡ thời; chậm gả ít lâu, rồi sẽ gặp chồng tốt; đợi giá cao. Hào 5 — vua Đế Ất cho em gái về nhà chồng, tay áo công chúa không đẹp bằng tay áo phù dâu; như trăng đêm mười bốn, tốt. Đó là đẹp nhất quẻ — đức hạnh rất cao, không hợm mình địa vị cao quí, coi thường phục sức. Hào 6 — xách giỏ không có đồ cúng, cắt cổ cừu không có huyết — không thành vợ chồng chính thức được, vì hữu danh mà vô thực.
Quẻ Qui Muội dạy đời nay một bài về kết hôn, mở rộng ra là về mọi sự "kết duyên" lớn trong đời — hợp tác, làm ăn, kết bạn. Đẹp nhất là hào 5 — không hợm địa vị, kính trọng người dù xuất thân thấp hơn, ăn mặc khiêm tốn. Đó là chân dung người chọn duyên đúng: không lấy vẻ ngoài làm đầu, không lấy danh lợi làm thước. Nhân vật cô công chúa nhà Thương ấy thật xứng đáng cho mọi thời. Còn hào 6 — hữu danh mà vô thực — là cảnh báo sắc nét: nhiều mối quan hệ trên đời có hình thức đẹp nhưng thiếu thực chất; kết quả là cả hai đều khổ. Cốt lõi của Qui Muội là: kết duyên đúng đối tượng, đúng thời, đúng cách — không thì đừng kết.
Câu hỏi của bạn xứng đáng một quẻ riêng
Đọc chuyện người để ngẫm chuyện mình. Nếu bạn đang đứng trước một quyết định khó khăn, hãy thỉnh một quẻ luận riêng. Mọi chia sẻ đều được bảo mật tuyệt đối giữa bạn và Dịch sư.
Đăng Ký Thỉnh QuẻTrợ lý Hà Vy phản hồi trong 24 giờ. Phí thỉnh quẻ tuỳ loại — Hà Vy báo cụ thể qua Zalo.