Hằng

Quẻ Hằng là quẻ thứ ba mươi hai — đến ngay sau Hàm. Sau quẻ Hàm (trai gái cảm nhau) tiếp tới quẻ Hằng (đạo vợ chồng có tính cách lâu dài). Trên là Chấn trưởng nam, dưới là Tốn trưởng nữ — chồng trên, vợ dưới, rất hợp đạo, thì tất được lâu dài. Văn Vương đặt câu: "Hanh, vô cữu; lợi trinh, lợi hữu du vãng." Lâu dài thì hanh thông, không có lỗi; giữ được chính đạo thì có lợi, tiến hành việc gì cũng thành công.

Bí mật của Hằng nằm ở tượng quẻ: Cương (Chấn) ở trên, nhu (Tốn) ở dưới, sấm gió giúp sức nhau — Chấn động trước, Tốn theo sau. Đó là thuận đạo. Đạo lâu dài không phải là cứng nhắc không đổi — Đại tượng truyện nói rất rõ: "Quân tử dĩ lập bất dịch phương" — quân tử đứng vững không đổi phương. Cái gì lâu dài là phương hướng, chứ không phải cách làm. Mặt trời mọc ở đông, lặn ở tây — hằng cửu là ở chỗ đó, không phải ở chỗ ngày nào cũng giống ngày nào.

Sáu hào dạy nghệ thuật của sự bền vững. Hào 1 — quá mong thân mật lâu dài, vội tiến sâu, xấu. Hào 2 — đắc trung lại ứng với 5 đắc trung, giữ đạo trung, hối hận tiêu hết. Hào 3 — không thường giữ được cái đức của mình, bị xấu hổ, đáng tiếc. Hào 4 — không phải chỗ của mình mà cứ ở lâu, như đi săn không được cầm thú. Hào 5 — đàn bà thì tốt (cứ thuận tòng chồng), đàn ông thì xấu (không thể chỉ thuận tòng vợ); Tiểu Tượng truyện giảng thêm: đàn ông phải tìm cái gì đáng làm thì làm, chứ cứ một mực theo vợ thì xấu. Hào 6 — ham động quá, ở yên không được sẽ thất bại.

Quẻ Hằng dạy đời nay một điều khá lạ: bền không phải là cố định. Cuộc hôn nhân lâu dài, sự nghiệp lâu dài, lòng tin lâu dài — đều phải có chỗ động bên trong, chỉ là không đổi phương hướng. Người ta hay nhầm "trung thành" với "bất động"; thực ra cái gì thực sự trung thành thì luôn chuyển mình để giữ phương hướng. Như sấm cần gió, gió cần sấm — hai cái khác nhau mà giúp nhau, vì cùng một hướng. Tình yêu lâu dài không phải là tình yêu không đổi; là tình yêu biết đổi cách thể hiện mà không đổi cái lòng.