Đại Súc

Quẻ Đại Súc là quẻ thứ hai mươi sáu — đến sau Vô Vọng. Mình không còn vọng động rồi, bản thân mới có thể chứa được nhiều tài, đức, hoài bão — vì vậy sau Vô Vọng tới Đại Súc. Trên là núi, dưới là trời — núi mà chứa được trời thì sức chứa của nó thật lớn. "Đại súc" — chứa lớn. Chữ "súc" trong quẻ này cũng là chữ "súc" trong quẻ Tiểu Súc (số 9), nhưng đến đây nghĩa khác: không chỉ là tích lại mà còn là uẩn súc — đem cái biết, cái đức, cái khí lực mỗi ngày một mới mà chứa cho dày lên.

Văn Vương đặt câu rất quí: "Lợi trinh, bất gia thực, cát; lợi thiệp đại xuyên." Chính đáng thì có lợi. Không phải ăn cơm nhà — tức là người uẩn súc đến độ rồi thì sẽ được quốc gia mời ra, hưởng lộc vua. Vượt sông lớn được — tức là gặp việc gian nguy cũng cứu được. Đó là sự thưởng cho người biết tu luyện trong âm thầm trước khi ra mặt — Dịch không khuyến khích chuyện vội tiến.

Sáu hào kể câu chuyện của người uẩn súc. Hào 1 — muốn tiến lên nhưng bị ngăn, nên dừng lại; cố tiến thì nguy. Hào 2 — như chiếc xe tự tháo cái trục để không đi, biết tự ngăn mình. Hào 3 — hai con ngựa tốt đua nhau chạy, phải luyện tập hằng ngày, dự bị đồ hộ thân thì mới có lợi. Hào 4 — như con bò mộng mới nhú sừng, đặt mảnh gỗ chặn ngay từ đầu thì rất tốt; tức diệt ác từ khi mới manh nha. Hào 5 — thiến con heo dữ ngay từ gốc, không tốn công mà kết quả tốt. Hào 6 — sao mà thông suốt như đường trên trời; tới hào cuối là thời gian cản đã hết, hết trở ngại.

Đại Súc dạy một thứ kiên nhẫn rất khó: kiên nhẫn với chính mình. Nhiều người muốn nhanh chóng có thành, nhưng Dịch nhắc: phải chứa được tài đức như núi chứa được trời, rồi mới đem ra dùng. Trong thời uẩn súc, bị ngăn không được tiến — không phải là chuyện xấu. Đó là lúc trời cho thêm thời gian để mài thanh kiếm. Ai chịu mài thanh kiếm trong bóng tối, đến lúc ra ánh sáng sẽ chém được vật cứng. Ai vội ra ánh sáng khi kiếm chưa sắc, sẽ bị bẻ gãy giữa chợ.