Dự

Quẻ Dự là quẻ thứ mười sáu, đến sau Khiêm. Đã Đại Hữu mà lại Khiêm, tất nhiên là vui vẻ — nên sau Khiêm tới Dự. Dự nghĩa là vui sướng, sung sướng. Chấn (sấm) ở trên, Khôn (đất) ở dưới — sấm vang trên đất, khí dương phát động, vạn vật phát sinh; cảnh tượng vui vẻ. Quẻ này chỉ có một hào dương (hào 4), năm hào âm đều theo nó.

Văn Vương viết: "Lợi kiến hầu, hành sư" — vui vẻ là lợi cho việc dựng tước hầu, ra quân. Tại sao vui vẻ lại liên quan đến dựng hầu và ra quân? Vì khi trên dưới thuận, lòng người vui, thì các việc lớn như dựng người đứng đầu, tổ chức quân đội đều thành. Thuận lẽ tự nhiên thì trời đất cũng nghe theo, huống chi việc người. Đó là đạo Dự chân chính: hành động hợp lẽ, ai nấy đều vui mà theo.

Sáu hào Dự vẽ ra sáu kiểu vui khác nhau. Hào 1 — khoe mình vui sướng một cách ồn ào (kiêu mạn), xấu. Hào 2 — chí vững như đá, ứng phó ngay từ khi mới có triệu chứng — đắc trung đắc chính, tốt. Hào 3 — ngửa mặt lên mong phú quý mà vui, ăn năn. Hào 4 — người khác nhờ mình mà vui, thành công lớn (hào chủ quẻ). Hào 5 — bệnh hoài dai dẳng nhưng không chết (bị hào 4 chuyên quyền nhưng vẫn giữ hư vị). Hào 6 — mê tối vì hoan lạc, nhưng biết sửa thì không lỗi.

Tên quẻ là Vui, nhưng sáu hào chỉ có hai hào (2 và 4) là tốt; bốn hào kia xấu nhiều ít cả. Xấu nhất là hào 1 vì kiêu mạn ồn ào; tốt nhất là hào 2 vì không ham vui mà giữ vững chí mình. Phan Bội Châu dẫn câu của Mạnh tử: "Sinh ư ưu hoạn, nhi tử ư an lạc" — sống trong lo hoạn, chết trong an lạc. Một câu rất hợp với triết lý quẻ này. Quốc gia cũng như cá nhân, hễ sống trong vui sướng, vui vẻ quá thì sẽ mau chết. Người đọc Dự là người biết giữ chí mình ngay giữa lúc mọi thứ đang êm xuôi.